ۏيکتوريا امازونيکا، اينيله تراتاي تربسر ددنيا

Dari Penulis

اوه تراتاي بوڠا اينده
اڠكاوله ڤوجاءن هاتيكو
تله لاما كاو كو ريندوكن
واهاي تراتاي بوڠا اينده

ايت سبهاڬين ليريک لاڬو تراتاي ڽاڽين رملي ساريڤ. بوكن سهاج دالم لاڬو، بوڠا تراتاي اين سجق زمان دهولو سريڠ دڬوناكن دالم ڤنوليسن سسترا دان كات٢ ڤوجڠݢ.

بوكن سقدر بوڠا، اي جوݢ دڬوناكن دالم ڤراوبتن دان ماسقن. تراتاي جوݢ مروڤاكن بوڠا راسمي اونتوق اينديا، مصر دان ۏيتنم.

كيت بياسا مليهت تراتاي كران اي ساله ساتو تومبوهن يڠ سينونيم دأسيا. نامون، ڤرنهكه اندا مليهت ‘تراتاي ڬرڬاسي’؟

جاءوه ددالم هوتن هوجن امازون، اهلي بوتاني منموءي ۏيکتوريا امازونيکا، سڤيسيس ڤوكوق تراتاي دري كلوارݢ Nymphaeceae يڠ لوار بياسا ساءيزڽ.

سڤيسيس تراتاي اين مميليقي داءون يڠ ساڠت بسر. بنتوقڽ بولت دان دياميتر داءونڽ بوليه ممبسر لبيه تيݢ ميتر هيڠڬاكن اي كليهتن سڤرتي تالم هيجاو يڠ تراڤوڠ دڤرموكاءن اءير.

اينيله سڤيسيس تراتاي تربسر ددنيا.



ستياڤ بهاڬين بيبير داءون ڤولا كليهتن ملڠكوڠ كأتس. ڤد ليكوقن ايت تربنتوق ڤولا دوا تاكوق دبيبير داءون. بنتوقڽ سأكن-اكن مونچوڠ چيريق يڠ برفوڠسي اونتوق مڠاليركن اءير هوجن يڠ برتاكوڠ دأتسڽ.

اڠڬرن برت ستياڤ داءون بوليه منچچه لبيه 30 كيلوڬرم. بوليه دكاتاكن اي ساڠت برت جک دبنديڠكن دڠن دداءون تومبوهن بياسا.

كبوليهنڽ تراتاي ڬرڬاسي اين مڠاڤوڠ دأتس اءير سبنرڽ ترلتق ڤد ستروكتورناتومي داءونڽ. ڤد بهاڬين باوه ڤرموكاءن داءون، ترداڤت جالورن ڤوتيه سڤرتي سارڠ لابه٢ يڠ برفوڠسي سباڬاي ‘تولڠ روسوق’.

اي بروڠݢ دان مميليقي كممڤوان يڠ ساڠت تيڠڬي سباڬاي ڤرڠكڤ اودارا. اودارا يڠ ترڤرڠكڤ دالم رواڠ دأنتارا تولڠ روسوق اين ممبوليهكن داءون تربسر ددنيا اين تراڤوڠ چنتيق دأتس ڤرموكا‌ءن اءير. باتڠڽ ڤولا تڠڬلم دالم اءير دان ڤنجڠڽ بوليه منچچه انتارا توجوه هيڠݢ لاڤن ميتر.


سلاءين ايت، ترداڤت دوري تاجم مليڤوتي باوه داءون، باتڠ دان تونس بوڠا باڬي مليندوڠيڽ درڤد دماكن حيوان سڤرتي ايكن. نامون دسباليق ساءيزڽ يڠ ساڠت بسر، داءون تراتاي اين سبنرڽ راڤوه. داءونڽ موده بوچور اتاو تركويق جک ترچوچوق سام اد مڠڬوناكن تاڠن اتاو كاكي.

برداسركن اوجي كاجي ترهادڤ كتاهنن داءون ترسبوت، دداڤتي داءون تراتاي ۏيکتوريا يڠ ماتڠ اين بوليه مڽوكوڠ ببن سبرت 45 كيلوڬرم. لبيه درڤد ايت اكن مڽببكن داءون رقساس ايت تركويق.

سواتو كتيک دهولو، ڤرنه ترسيبر ڬمبر يڠ منونجوقكن ماءنسي برديري دأتس داءون ڬرڬسي اين. سلڤس دسليديقي، ترداڤت لمبرن لوڬم اتاو كايو تله دلتقكن دأتس ڤرموكا‌ءن داءون ايت اونتوق منمڤوڠ برت سوبجيک.

ڬمبر٢ يڠ ممڤرليهتكن مأنسي برديري دأتس داءون ڬرڬاسي ايت تله برايدر لاما. دڤرچاياءي اي ترسيبر سجق اول ڤنموانڽ ڤد تاهون 1801 لاڬي. تومبوهن اين مولا دتموءي دهوتن خط الاستواء برازيل دان تومبوه دڤراءيرن چيتيق دسڤنجڠ لمبڠن سوڠاي امازون.


ڤد اول ڤنموانڽ، تومبوهن تروڤيكا اين دبري نام ۏيکتوريا برسمڤنا نام راتو ايڠلند ڤد ماس ايت. ڤون بڬيتو، اد جوݢ ممڠڬيلڽ دڠن ڬلرن ‘ڤيريڠ اءير ڬرڬاسي’. تيدق لاما كمودين نام فلورا ترسبوت دتوكر ڤد ڬلرن ۏيکتوريا امازونيکا اتاو V.Amazonica دان ڤڠڬيلن ايت ككل سهيڠݢ سكارڠ.

ڬلرن ‘ڬرڬاسي’ يڠ دبريكن ڤد داءون تراتاي اين بوكنله ساتو ريكاءن. اوكورنڽ يڠ بڬيتو بسر داتڠ درڤد بنيه اصل تنڤا مڠالمي ڤروسيس كاچوقن. اوليه كران كأصلين اينيله، راماي اهلي بوتاني برمينت اونتوق مڠكاجي كممڤوانڽ ممبسر برڬندا-ڬندا درڤد تومبوهن بياسا.

حاصيل كاجين منداڤتي، رهسيا تومبسرن ڬرڬاسي راتو تراتاي اين ترلتق ڤد كيترن هيدوڤڽ. اي برمولا سجق ڤروسيس ڤندبوڠاءن لاڬي. دكاتاكن، بوڠا٢ ۏيکتوريا اكن مڠلواركن اروما بواه سڤرتي نانس ڤد وقتو سياڠ هاري. باءوان مانيس اين سبنرڽ اونتوق مناريق كومبڠ مندكتي بوڠا ڤوكوق تراتاي اين.

منجلڠ وقتو مالم، بوڠا ايت اكن ترتوتوڤ. كومبڠ يڠ مندكتي بوڠا اين اكن ترڤرڠكڤ ددالم بوڠا. بوڠا تراتاي اين كمودين ددبوڠاكن اوليه كومبڠ. لازيمڽ ڤد ساتو موسيم، ستياڤ ڤوكوق باكل مڠحاصيلكن 40 هيڠݢ 50 داءون. ستياڤ داءون اكن تومبوه ممبسر لبيه لاڤن اينچي دياميتير سهاري.

درڤد سهاري كسهاري، تومبوهن اين اكن تروس ممبسر سهيڠݢ دياميتير داءونڽ منچاڤاي لبيه تيݢ ميتر. اينيله كأونيكن ڤوكوق تراتاي ڬرڬاسي يڠ تيدق ترداڤت ڤد فلورا لاءين.


Jadikan UtusanTV ‘shortcut’ muka depan telefon anda!
Ikuti langkah ini:
Langkah 1: Layari utusantv.com
Langkah 2: Klik pada logo UtusanTV di bahagian atas skrin
Langkah 3: Klik pada 3 titik di penjuru atas kanan (atau penjuru bawah kanan) telefon anda
Langkah 4: Klik ‘Add to Homescreen’

Jangan lupa ikuti akaun media sosial kami di TikTokFacebookTwitterInstagram & Telegram

Berkaitan

سورة ڤاليڠ ڤينديق، تنتڠ سوڠاي دالم شرݢ

اوليه نيتا دهنينسماس ڤريستيوا اسراء دان معراج، رسول الله صلى الله عليه وسلم برسبدا، “كتيک اكو برجالن مڠليليڠي شرݢ،...

More Articles Like This