هيبتڽ كممڤوان بوروڠ اونتوق تربڠ تله لاما دڽاتاكن دالم القرءان سبلوم ’دتيرو‘ ماءنسي

Dari Penulis

اوليه مستيک

باڬايمان بوروڠ ممڤو تربڠ دأودارا تله دكاجي اوليه ماءنسي سجق زمان دهولو، سهيڠݢ اخيرڽ ماءنسي ممڤو منچيڤتا ’بوروڠ بسي’ يڠ تربڠ دأودارا.

حاصيل ڤنليتين ڤڠكاجي، بوروڠ دداڤتي مميليقي علمو ايروديناميک يعني ڬاي ڬرق يڠ جارڠ سكالي اد ڤد مخلوق لاءينڽ. ايديا ڤنربڠن ايت كمودين دتيرو سباڬاي موديل دالم ڤنچيڤتاءن ڤڠڠكوتن اودارا سڤرتي كاڤل تربڠ.

والاوڤون ماءنسي سوده ممڤو منچيڤتا ڤساوت اونتوق تربڠ، اي ماسيه بلوم ممڤو مننديڠي كأوڤاياءن ڤنربڠن بوروڠ سبنر. اين كران، بوروڠ مميليقي باڽق چيري فيزيكل يڠ بكرجاسام دأودارا. برمولا دري بولو، تولڠ كچيل دان ريڠن، اوتوت دادا يڠ قوات، ڤارو٢ ايكسترا ايفيشن سهيڠڬاله ڤرڬرقن سايڤ، سمواڽ دلڠكڤي فيتور خصوص يڠ ممبوليهكن بوروڠ اونتوق تربڠ.


بوروڠ ممڤو تربڠ كران مڠڬوناكن كاكيڽ اونتوق ملونجقكن توبوه دري تانه كأودارا. اي كمودين مڠڤقكن سايڤ باڬي ممبوليهكن ملايڠ دأودارا يڠ دسبوت سباڬاي ڬاي اڠكت. سايڤڽ يڠ بربنتوق ملڠكوڠ سڤرتي سندوق ترباليق ڤولا اكن ممبواتكن بوروڠ بوليه تربڠ كأتس، كباوه دان ممبنتوڽ تتڤ تربڠ دأودارا.

سوءالڽ، باڬايمان بوروڠ مماتوهي حكوم ايروديناميک دڠن چارا ڤاليڠ سمڤورنا، تنڤا اد ايستيله چوبا دان ساله (ترايل عند ايرر) سأوله-اوله تاهو توبوهڽ دچيڤتاكن اونتوق تربڠ؟

سبواه ارتيكل يڠ ڤرنه دتربيتكن دالم جورنل ساءين س ملاڤوركن بهاوا كممڤوان لوار بياسا ڤد حيوان اين سبنرڽ ’سوده دڤروڬرمكن’. سلاءين كسمڤورناءن ايروديناميک دالم ڤنربڠن بوروڠ، ڤارا علموان يقين بهاوا حال سام توروت برلاكو ڤد ڤروسيس ميڬراسي، ياءيت ڤرجالنن يڠ دلاكوكن اوليه بوروڠ٢ مودا.

دالم بوكو La Puissance et la Fragilite، كاريا ڤروفيسور Pierre Jean Hamburger دري Rene Descartes University، منونجوقكن ترداڤت بوقتي بهاوا بوروڠ مودا دلڠكڤي دڠن ڤروڬرم ميڬراسي ايندوڬن، تناݢ يڠ براصل دري دالم بومي. دڠن اداڽ تناݢ ترسبوت، اي داڤت ممبري عشارت كڤد بوروڠ اونتوق تربڠ سلاما مان دان منوجو كأره مان. بلياو مڠمبيل چونتوه ساتو سڤيسيس بوروڠ جنيس شيرواتر.

بوروڠ شيرواتر


شيرواتر بياساڽ تربڠ دري ڤنتاي اوستراليا منوجو كلاءوتن ڤاسيفيک ستروسڽ بيلوق كأوتارا دان تربڠ دسڤنجڠ ڤنتاي جڤون سهيڠݢ تيبا كلاءوت بيريڠ، تمڤت دمان اي بريحت.

دري سيتو، اي اكن ممولاكن ڤرجالنن لاڬي منوجو كسلاتن – ملينتسي ڤنتاي بارت اميريكا سبلوم تيبا دکاليفورنيا. سلڠ ببراڤ هاري كمودين، اي ملينتسي سمولا لاءوتن ڤاسيفيک اونتوق كمبالي كتمڤت اصلڽ. جارق ڤرجالنن سجاءوه 24,000 كيلوميتر سلاما انم بولن ايت دلاكوكن ستياڤ تاهون تنڤا ڤرنه مڠوبه لالوانڽ.

ڤروفيسور Peter Berthold، ڤريسيدن Max Planck Institute for Ornithology دجرمن، يڠ جوݢ سأورڠ ڤڠكاجي ڤروسيس ميڬراسي بوروڠ سلاما 20 تاهون ممبريتاهو بهاوا سباڽق 50 جوتا ايكور بوروڠ مودا اكن برميڬراسي ستياڤ تاهون. اي منمڤوه ڤرجالنن ڤولوهن ريبو كيلوميتر، ملينتسي بنوا، ڤادڠ ڤاسير، لاءوتن لواس، ڤرڬونوڠن ترتيڠڬي دان داترن اءيس سبلوم برجاي تيبا كتيتيق مولا تنڤا ڤندوان بوروڠ ديواس.

ڤرجالنن ميڬراسي اين جلس منونجوقكن بوروڠ تله دڤروڬرمكن دڠن كممڤوان ڬينتيک يڠ لوار بياسا. مڠاڬومكن، باڬايمان حيوان تربڠ ايت تاهو اره لالوان دان تمڤت اونتوق برميڬراسي سچارا تڤت تنڤا سست؟

ترڽات، كأوڤاياءن بوروڠ اونتوق تربڠ تله دسبوت ببراڤ كالي دالم القرءان سجق ريبوان تاهون دهولو.

فرمان الله سبحانه وتعالى يڠ برمقصود: “دان اڤاكه مريک تيدق ممڤرهاتيكن بوروڠ٢ يڠ مڠمبڠكن دان مڠاتوڤكن سايڤڽ دأتس مريک؟ تيدق اد يڠ مناهنڽ (دأودارا) سلاءين يڠ مها ڤموره. سسوڠڬوهڽ دي مها مليهت سڬالا سسواتو.” (سورة الملک، ايات 19)

دالم كتاب صحيح تفسير ابن كثير (جيليد سمبيلن)، ترجمهن سكومڤولن اهلي تفسير دباوه ڤڠاوسن شيخ صفي الرحمن المباركفوري، منجلسكن بهاوا تربڠڽ بوروڠ تنڤا اد ڤڠهالڠ ساعت ملونچور دأودارا اداله كران ككواساءن الله.

بوروڠ مميليقي باڽق ادڤتاسي دالم ڤنربڠن. اي ممڤو مڠڤقكن سايڤ دأودارا دان كادڠكالا مليڤتڽ سبلوم دكمبڠكن سمولا – ترجادي اتس كهندق الله. دان تيدق اد يڠ داڤت مناهنڽ تربڠ دأودارا سلاءين دي. ماله، دڠن رحمة دان كلمبوتنڽ، دي منوندوقكن اودارا دان سڬالا ماچم ڤڠهالڠ سهيڠݢ بوروڠ٢ داڤت تربڠ كمان سهاج.

دالم ايات لاءين، الله سكالي لاڬي منڬسكن بهاواساڽ: “تيدقكه مريک ممڤرهاتيكن بوروڠ٢ يڠ دمودهكن تربڠ دأڠكاس بيبس. تيدق اد يڠ مناهنڽ سلاءين الله. سسوڠڬوهڽ ڤد يڠ دمكين ايت بنر٢ ترداڤت تندا٢ (كبسرن الله) باڬي اورڠ٢ يڠ برايمان.” (سورة النحل، ايات 79).

درڤد ايات ترسبوت، ترڽات دسباليق تربڠڽ بوروڠ دأودارا ترداڤت تندا ككواساءن الله دان دي مڠيڠتكن كڤد اومت ماءنسي سوڤاي ممرهاتيكن كجادين ايت كران سسوڠڬوهڽ ستياڤ چيڤتاءنڽ ترداڤت تندا٢ كبسرنڽ اونتوق درنوڠي.


Jadikan UtusanTV ‘shortcut’ muka depan telefon anda!
Ikuti langkah ini:
Langkah 1: Layari utusantv.com
Langkah 2: Klik pada logo UtusanTV di bahagian atas skrin
Langkah 3: Klik pada 3 titik di penjuru atas kanan (atau penjuru bawah kanan) telefon anda
Langkah 4: Klik ‘Add to Homescreen’

Jangan lupa ikuti akaun media sosial kami di TikTokFacebookTwitterInstagram & Telegram

Berkaitan

سورة ڤاليڠ ڤينديق، تنتڠ سوڠاي دالم شرݢ

اوليه نيتا دهنينسماس ڤريستيوا اسراء دان معراج، رسول الله صلى الله عليه وسلم برسبدا، “كتيک اكو برجالن مڠليليڠي شرݢ،...

More Articles Like This