اوليه عزرين واحيد
دالم سبواه حديث بڬيندا رسول الله برسبدا، “اڤابيلا رمضان تله داتڠ مک دبوكاكن ڤينتو رحمة، دكونچي نراک جهنم دان درنتاي سموا شيطان“ دان دالم متن حديث لاءين دسبوت “جک تيبا بولن رمضان، مک دبوكاكن ڤينتو شرݢ دكونچي ڤينتو نراک، دان شيطان٢ دبلڠڬو“.
حديث دأتس منونجوقكن ڤد بولن رمضان شيطان اكن درنتاي دان ماءنسي هاڽ ڤرلو برتاروڠ دڠن نفسوڽ سهاج. اوليه ايت اوسها اونتوق منيڠڬلكن عملن يڠ تيدق دريضاءي الله منجادي لبيه موده. دان اينيله ماس يڠ ڤاليڠ تڤت اونتوق براوبه دان برسوڠڬوه -سوڠڬوه منچاري كريضاءن الله.
اكن تتاڤي مڠاڤ ماسيه لاڬي اد يڠ بربوات جاهت دان معصية دبولن رمضان؟ منوروت امام ابن حجر رضي الله عنه دري القرتوبي كاتاڽ،
“باڬايمان كيت ليهت باڽق كبوروقن دان معصية برلاكو دبولن رمضان سدڠكن شيطان تله درنتاي؟ ايت كران بهاوا ڬولوڠن شيطان اين ترهالڠ درڤد اورڠ يڠ برڤواسا دڠن ڤواسا يڠ دجاݢ شرط٢ دان ادب-ادبڽ.
اتاو بوليه دفهمي يڠ درنتاي اداله سبهاڬين ڬولوڠن شيطان المارده (ڤڠڬانس جين) دان بوكنڽ كسموا مريک سڤرتي يڠ ترداڤت دالم ببراڤ رواية. دڠن مقصود يڠ لاءين كبوروقن دكورڠكن دالم بولن اين دان ڤركارا اين داڤت دراسا كران ميمڠ كبوروقن بركورڠن دالم بولن اين بربنديڠ بولن لاءين.
تيدق سمستيڽ اڤابيلا سموا شيطان درنتاي ارتيڽ تيدق برلاكو كبوروقن ماهوڤون معصية. ايت كران كبوروقن دان معصية ممڤوڽاءي ڤونچا لاءين سلاءين شيطان دكالڠن جين سڤرتي جيوا ماءنسي يڠ ميمڠ جاهت، عادة يڠ بوروق دان شيطان دالم كالڠن ماءنسي“
جوسترو ايتوله رسول الله صلى الله عليه وسلم تله ممبريكن ڤتونجوق بركناءن ڤرسدياءن مڠهادڤي رمضان دمان اي دسبوت دالم حديث٢ بڬيندا صلى الله عليه وسلم انتاراڽ،
ڤرتام: ممڤرسياڤكن ديري دڠن كأيمانن يڠ تڬوه بهاوا بولن رمضان مرڠكومي عباده ڤواسا، باڠون مالم دان برعباده ڤد مالم القدر اداله سواتو يڠ دشريعتكن اوليه الله. دان عملن اين بوكن سقدر ايكوت-ايكوتن تتاڤي برداسر كڤد كأخلاصن دان كريضاءن اتس شريعة الله دڠن مڠهارڤكن ڬنجرن ڤهلا كتيک ملاكوكن عباده اين.
ڤرسدياءن اين دڬارڤ دري تيݢ حديث برايكوت. سبدا بڬيندا صلى الله عليه وسلم “سياڤا يڠ باڠونكن رمضان دڠن كأيمانن دان ڤڠهارڤن اكن دأمڤونكن دوساڽ يڠ تردهولو“ (حديث روايت بخاري & مسلم)
“سياڤا ڤواسا رمضان دڠن كأيمانن دان ڤڠهارڤن، اكن دأمڤونكن دوساڽ يڠ تردهولو“ (حديث روايت بخاري & مسلم)
“سياڤا يڠ باڠون مالم القادر دڠن كأيمانن دان ڤڠهارڤن اكن دأمڤونكن اونتوقڽ دوساڽ يڠ تردهولو“ (حديث روايت بخاري & مسلم)
كدوا: منانم عزم اونتوق ممڤرڬياتكن عملن باءيق دان مڠهنتيكن عملن بوروق. اين مروڤاكن ساهوتن كڤد ڤڠڬيلن يڠ دڽاتاكن دالم سبواه حديث،
“واهاي اورڠ يڠ ايڠينكن كباءيقن، داتڠله. واهاي اورڠ يڠ ايڠينكن ككجين، برهنتيله“
رمضان مروڤاكن ساتو ڤلواڠ كأمسن يڠ الله بريكن كڤد همباڽ اونتوق منديديق جيوا اڬر تتڤ تڬر منجونجوڠ كباءيقن دان مڠهيندري كبوروقن.
كتيݢ: ممنتڤكن اخلاق يڠ مليا. دالم سبواه حديث، بهاوا ابن عباس رضي الله عنه بركات،
“نبي صلى الله عليه وسلم اداله اورڠ يڠ ڤاليڠ باءيق دالم كباجيقن. دي منجادي ڤاليڠ باءيق دبولن رمضان اڤابيلا جبريل داتڠ برجومڤا دڠنڽ. جبريل عليه السلام سريڠ برجومڤا بڬيندا ستياڤ مالم دالم بولن رمضان سهيڠݢ اخير بولن اڬر نبي صلى الله عليه وسلم ممڤردڠركن باچاءن القرءان كڤداڽ. اڤابيلا جبريل عليه السلام برجومڤا بڬيندا، بڬيندا اكن منجادي لبيه باءيق دري ڤد اڠين يڠ لمبوت“ (حديث روايت بخاري & مسلم)
حديث اين جلس منونجوقكن اخلاق مليا هندقله دتيڠكتكن دالم بولن رمضان دان دككلكن سڤنجڠ تاهون. اخلاق يڠ مليا اداله اخلاق برلندسكن القرءان.
كأمڤت: برصبر مڠهادڤي ڤروۏوكاسي. سبدا رسول الله صلى الله عليه وسلم
“الله برفرمان، (ستياڤ عملن انق ادم اداله اونتوق ديريڽ كچوالي ڤواسا، اياڽ اداله اونتوق كو دان اكوله يڠ اكن ممبري ڬنجرنڽ). ڤواسا اداله ڤريساي. جک تيبا هاري ڤواسا ساله سأورڠ دري كامو جاڠنله دي برچاكڤ كوتور اتاو برجماع دان مڠڠكت سواراڽ.
جک اد اورڠ يڠ منچاچيڽ اتاو ممرڠيڽ، هندقله دي سبوت، “ساي برڤواسا“. دمي توهن يڠ جيوا محمد دتاڠنڽ، سسوڠڬوهڽ باءو مولوت اورڠ يڠ برڤواسا لبيه هاروم دسيسي الله درڤد كستوري. اورڠ يڠ برڤواسا اكن منداڤت دوا كڬمبيراءن، سماس دي بربوک دي اكن ڬمبيرا دان سماس دي برجومڤا دڠن توهنڽ دي اكن برڬمبيرا دڠن ڤواساڽ“ (حديث روايت بخاري)
ڤواسا منديديق مسلم اڬر مناهن ديريڽ درڤد ڤرڬادوهن. دڠن ڤواسا جوݢ منديديق صفت مليا ياءيت صبر دالم جيوا مسلم. صفت اين هندقله ككل والاوڤون رمضان براخير. ميمڠ سوكر اونتوق ملقساناكنڽ، كران ايت الله منجنجيكن ڤهلا يڠ تيدق ترباتس كڤد اورڠ يڠ سنتياس صبر.
كليم: مڠهيندري كات٢ سرتا ڤربواتن كجي. سبدا بڬيندا صلى الله عليه وسلم
“سياڤا يڠ تيدق منيڠڬلكن كات٢ كجي دان ڤربواتن كجي، الله تيدق مڠيندهكن عملنڽ برڤواسا منيڠڬلكن ماكنن دان مينومن“(حديث روايت بخاري)
كات٢ كجي يڠ ڤرلو دهيندري سڤرتي غيبه (مڠومڤت)، ناميمه (منجادي باتو اڤي) التان في الاصناف (منچرچا كتورونن) دان منيڤو. ماناكالا ڤربواتن كجي يڠ ڤرلو دجاءوهي انتاراڽ منجادي سقسي ڤلسو، ممبنتو كجاهتن، برسوباهت، ممباذير، مروكوق دان باڽق لاڬي.
اومت اسلام سهاروسڽ برشكور كران الله تله ممبري ڤلباڬاي ڤلواڠ اونتوق مريک مندكتكن ديري كڤداڽ دان مراءيه كبركتن دان كرحمتن. ايڠتله ستياڤ مالم رمضان اد سهاج انسان يڠ اكن دبيبسكن دري اڤي نراک اسباب دري عملن يڠ مريک لاكوكن سڤنجڠ رمضان. سموݢ الله مرحمتي كيت سموا. والله اعلم

