اوليه مستيک
نڬاراكو، لاڬو كبڠساءن رعيت مليسيا. تاهوكه اندا باڬايمان لاڬو اين ترچيڤتا؟ لاڬو اين سبنرڽ دألهامكن درڤد ايراما لاڬو نڬري ڤيراق يڠ جودول اصلڽ اياله ‘الله لنجوتكن اوسيا سلطان’. دان لاڬو ايت جوݢ سبنرڽ براصل دري تمڤت لاءين ڤولا.
سوقتو سلطان عبدالله (سلطان ڤيراق) منجالني حكومن دبواڠ نڬري ككڤولاون Seychelles كران ددعوا برسوباهت دالم ڤمبونوهن ريسيدن بريتيش، JWW Birch، بڬيندا امت سوک مندڠر لاڬو برجودول ‘ترڠ بولن’ يڠ دڬوبه اوليه Pierre Jean de Beranger، سأورڠ ڤڠڬوبه ڤرنچيس.
اڤابيلا بڬيندا سلساي منجالني حكومن، سلطان عبدالله كمبالي كتانه اءير دان ممباوا لاڬو ترسبوت يڠ كمودين دبري سنيكات بارو دڠن جودول بارو ياءيت ‘الله لنجوتكن اوسيا سلطان’ لالو دجاديكن سباڬاي لاڬو راسمي نڬري ڤيراق.
سوقتو نڬارا براد دأمبڠ كمرديكاءن ڤد تاهون 1956، سموا نڬري دتانه ملايو سوده ممڤوڽاءي لاڬو مريک سنديري. تونكو عبدالرحمن ڤوترا الحج كتيک ايت ماهو اڬر اد سبواه لاڬو خاص دچيڤتا سوقتو نڬارا سدڠ برسياڤ سديا اونتوق مڽامبوت كمرديكاءن.

اونتوق ايت، تونكو عبدالرحمن تله ممبوات ڤرتنديڠن منچيڤتا لاڬو كبڠساءن دان اي تيدق ترحد كڤد ڤندودوق تمڤتن سهاج، بهكن ڤڽرتاءن توروت دتريما دري سرات دنيا.
دكاتاكن، سباڽق 514 لاڬو تله دتريما. نامون، جاوتنكواس خاص اونتوق ڤميليهن لاڬو اين يڠ دكتواءي اوليه تونكو عبدالرحمن برڤنداڤت تياد ساتو ڤون لاڬو٢ دري ڤڽرتاءن ايت سسواي دجاديكن لاڬو كبڠساءن.
ببراڤ اورڠ ڤڠڬوبه لاڬو يڠ هيبت دان برطرف انتارابڠسا جوݢ دمينتا اونتوق منچيڤتا لاڬو كبڠساءن. ماسيه سام، جاوتنكواس ڤميليهن لاڬو ماسيه مراساكن لاڬو چيڤتاءن مريک تيدق سسواي دجاديكن لاڬو كبڠساءن.
جاوتنكواس كمودين منيمبڠكن سمولا اونتوق مندڠر لاڬو٢ كبسرن نڬري٢ تانه ملايو كتيک ايت. دان تونكو عبدالرحمن منچادڠكن اڬر لاڬو كبڠساءن نڬري ڤيراق برجودول ‘الله لنجوتكن اوسيا سلطان’ دڤيليه سباڬاي اساس كڤد لاڬو كبڠساءن.
لاڬو ايت دڬوبه سمولا تاجوق دان سنيكاتاڽ. هديه سباڽق سريبو ريڠڬيت دتاوركن كڤد ڤڠڬوبه اونتوق منچيڤتا سني كات لاڬو كبڠساءن دان اي تله دمنڠي اوليه انچيق صيفول بهري بن ايلياس.

دبري جودول نڬاراكو، سكور لاڬو ايت دسدياكن اوليه الفونسو سوليانو (ڤميمڤين اوركيسترا راديو ملايا)، D.S.P Croff (ڤڠاره موزيک، ڤنچاراڬم ڤوليس دراج)، كڤتن Lenthall (ڤڠاره موزيک، ڤنچاراڬم عسكر ملايو، Port Dickson) دان A.T Reed (كتوا ڤڠاره راديو ملايا).
اخيرڽ، لاڬو نڬاراكو دأڠكت سباڬاي لاڬو كبڠساءن دان تله دڤردڠركن بوات ڤرتام كاليڽ كڤد رعيت ڤد دتيق 12.00 مالم دأمبڠ مرديک 31 اوڬوس 1957، دڤادڠ كلب سلاڠور. برمولا دري دتيق ترسبوت، نڬاراكو ككل منجادي لاڬو راسمي مليسيا.
نڬاراكو
تانه تومڤهڽ داره كو
رعيت هيدوڤ برساتو دان ماجو
رحمة بهاڬيا توهن كورنياكن
راج كيت سلامت برتختا
رحمة بهاڬيا توهن كورنياكن
راج كيت سلامت برتختا


اينفو تمبهن :
** تونكو عبدالرحمن تله مڠارهكن احمد مريکن يڠ كتيک ايت برتوڬس سباڬاي ڤڽليا راديو ملايا اونتوق منوبوهكن سبواه كومڤولن كوءير مرديک يڠ ترديري درڤد رعيت بربيلڠ بڠسا دان جنتينا سباڬاي سيمبول ڤرڤادوان دالم نڬارا. برسام صحابتڽ، توني فونسيكا، احمد مريکن تله برجاي ممبنتوق كومڤولن كوءير سڤرتي يڠ دأيڠينكن اوليه تونكو عبدالرحمن دالم وقتو يڠ سيڠكت. ڤد 31 اوڬوس 1957، كومڤولن كوءير مرديک ايت تله مڽاڽيكن لاڬو نڬاراكو سچارا لڠسوڠ بوات ڤرتام كاليڽ دخلايق راماي دداترن مرديک سباءيق ساج لاءوڠن كرامت ‘مرديک’ سلساي دلاءوڠكن اوليه تونكو عبدالرحمن.
** لاڬو نڬاراكو برنتق بارو يڠ لبيه رنچق تله دڤركنلكن اوليه تون دوكتور محضير محمد، ڤردان منتري مليسيا ک-4. هاڽ ڤرمولاءن لاڬو ايت ڤرلاهن سڤرتي ايراما يڠ اصل، نامون ڤرڬرقنڽ برتمبه لاجو كڤڠهوجوڠ. لاڬو نڬاراكو دڠن رنتق بارو اين تله دماءينكن ڤد مالم سمبوتن امبڠ مرديک، 31 اوڬوس 2003 دداترن مرديک، ستله تون محضير ملاءوڠكن ڤركاتاءن ‘مرديک’ سباڽق توجوه كالي.

سلامت مڽمبوت هاري كمرديكاءن يڠ ک-66 بوات سلوروه رعيت مليسيا.
مرديک! مرديک! مرديک!

