اوليه مستيک
لازيمڽ راماي اورڠ ماهوكن سواسان يڠ تنڠ دان سوڽي بيلا بلاجر. نامون، اد جوݢ سڬلينتير يڠ تيدق سوک سواسان سڽڤ، سباليقڽ لبيه سوک بلاجر سمبيل مندڠر لاڬو. اد جوݢ يڠ ڬمر وقتو بلاجرڽ دهاڠتكن دڠن لاڬو٢ رنچق. سسكالي دي اكن مناري اتاو مڠڬويڠكن بادن مڠيكوت الونن لاڬو يڠ ددڠر.
تاهوكه اندا، كاجين يڠ ڤرنه دلاكوكن اوليه ببراڤ كومڤولن ڤڽليديق ممبوقتيكن كلبيهن موزيک بيسيڠ دالم منيڠكتكن كأوڤاياءن ڤمبلاجرن سسأورڠ.
ڤارا ڤڠكاجي منداڤتي، كأوڤاياءن ميموري سسأورڠ منيڠكت اڤابيلا دددهكن كڤد موزيک يڠ رنچق بربنديڠ موزيک ڤرلاهن، سكالي ڬوس اين اكن ممبنتو اينديۏيدو ايت منچاتتكن ڤنچڤاين اكادميک يڠ لبيه باءيق.
ڤرنه سبلوم اين، سكومڤولن ڤڽليديق دري جابتن كجوروتراءن ايليكترونيک، اونيۏرسيتي تون حسين عون مڠوكور ڬلومبڠ يڠ دحاصيلكن دالم اوتق مڠڬوناكن الت elektroensefalografi (EEG).
دداڤتي، مريک يڠ دددهكن كڤد باچاءن ايات٢ سوچي القرءان، rock دان Mozart (كلاسيک) مڠحاصيلكن ڬلومبڠ بيتا يڠ تيڠڬي، مننداكن اوتق مريک دالم كأداءن برسديا. سباليقڽ، مريک يڠ مندڠر موزيک سنتاي دان جيز مڠحاصيلكن ڬلومبڠ الفا، ياءيت اوتق دالم كأداءن ريحت.

موزيک سوده دكتاهوءي سكيان لاما ممڤڠاروهي فيسيولوڬي دان ڤسيكولوڬي ماءنسي. كتيک ممبنديڠكن كأوڤاياءن ميموري يڠ دڤردڠركن باچاءن القرءان دان موزيک روک، ڤڽليديق دري مصر منداڤتي ڬلومبڠ الفا ڤاليڠ تيڠڬي دچاتتكن درڤد كالڠن مريک يڠ مندڠر القرءان، تراوتام سمبيل ممجمكن مات. مريک اين براد دالم كأداءن سدر سڤنوهڽ، سكاليڤون ڬلومبڠ الفا يڠ دڤراوليه مڽاماءي كأداءن اوتق سماس مڠنتوق اتاو تيدور.
مريک برڤنداڤت، كأداءن اين برلاكو كران القرءان ممڤوڽاءي كسن ترتنتو كڤد هاتي سهيڠݢ ممڤڠاروهي هورمون دان باهن كيميا بادن اونتوق موجودكن ڤراساءن تنڠ.
اين بوكن ڤليق كران باڽق كاجين سبلوم اين يڠ منداڤتي موزيک بوليه مڠندوركن راس ستريس، مڠورڠكن تكنن داره دان راس ساكيت. اي جوݢ بوليه مڠهيلڠكن كرونسيڠن دان كبيمبڠن، منيڠكتكن داي تومڤوان، ايڠتن دان كماهيرن ماتماتيک. القرءان، يڠ دباچ ترتيل تجويد سمبيل برلاڬو، مروڤاكن ‘موزيک’ يڠ مڠاڬومكن.
القرءان مڠواتكن ميموري
ڤندوان ڤنجاڬاءن بايي ميثلڽ مڽارنكن سوڤاي باكل ايبو ممڤردڠركن موزيک كڤد بايي مريک سأول موڠكين اونتوق ممبنتو ڤركمبڠن بايي.
باكل ايبو دسارنكن اونتوق ممولاكنڽ ڤد ميڠڬو ک-18، ياءيت ڤد ماس بايي مولا مندڠر. ڤد ميڠڬو ک-23، بايي مولا سينسيتيف ڤد بوڽي٢ ترتنتو دان دالم سميڠڬو دوا سلڤس ايت، سوده داڤت ممبريكن رياكسي كڤد بوڽي اتاو سوارا يڠ ددڠر.
كيني دڠن اداڽ كاجين٢ يڠ ممڤرليهتكن كلبيهن القرءان مڠاتسي موزيک٢ لاءين، سوده سواجرڽ كيت يڠ براڬام اسلام ‘برهجره’ اونتوق ممڤردڠركن باچاءن القرءان كڤد بايي دالم كاندوڠن، بوكن لاڬي موزيک كلاسيک سڤرتي يڠ دسارنكن سبلوم اين.

منوروت كاجين ڤڽليديق دري اونيۏرسيتس Padjadjaran، ايندونيسيا، سوبجيک يڠ دڤردڠركن باچاءن القرءان مڠحاصيلكن ڬلومبڠ ڬمما، بيتا دان ديلتا، سدڠكن امڤت ستيمولاسي لاءين ايت هاڽ مڠحاصيلكن ڬلومبڠ ديلتا.
سكيراڽ دأوكور سچارا ڤراتوسن، كليم-ليم قاعده ايت منچاتتكن ڤراتوسن ڬلومبڠ ديلتا يڠ ڤاليڠ تيڠڬي مڠاتسي ڬلومبڠ اين.
مريک ملاكوكن اوجي كاجي اين كأتس سوبجيک يڠ بوكن اسلام سرتا ڤڠانوت اسلام يڠ ڤلباڬاي تاهڤ كفهمنڽ – چيتيق، سدرهان دان مندالم. حاصيلڽ سام ڤد ستياڤ اينديۏيدو. سهوبوڠن ايت، مريک برڤنداڤت مندڠر باچاءن القرءان يڠ بتول دان لنچر داڤت منجادي تراڤي كڤد مريک يڠ ممڤوڽاءي مسئله ڬڠڬوان تيدور.
بوكن ايت ساج، ڤروبهن ايموسي اڤابيلا دددهكن كڤد باچاءن القرءان منجادي لبيه تركسن اڤابيلا اي دسرتاكن دڠن توبة. منوروت ڤڠكاجي دري اونيۏرسيتي مليسيا ڤهڠ، توبة ممڤوڽاءي كواس لوار بياسا يڠ بوليه مڠهيلڠكن كبيمبڠن دان ستريس سرتا ڤركارا٢ يڠ ڤسيميس درڤد فيكيرن اينديۏيدو.
كومڤولن ڤڽليديق اين مڠڬوناكن قاعده `skin galvanic response’ (GSR)، ياءيت قاعده ڤسيكوفيسيولوڬي يڠ منونجوقكن ڤروبهن اليرن اروس ڤد كوليت يڠ ممڤوڽاءي لياڠ ڤلوه، باڬي منداڤتكن حاصيل يڠ اوبجيكتيف مڠناءي ڤروبهن ايموسي ريسڤوندن.
باچان يڠ دڤراوليه ملالوءي GSR منونجوقكن تيندق بالس ريسڤوندن منيڠكت سماس مريک مندڠر باچاءن القرءان دان كتيک برتوبة، اي ممبريكن كسن لبيه بسر ڤد GSR بربنديڠ مندڠر باچاءن القرءان.
سماس ممباچ القرءان، ريسڤوندن منداڤت كڤواسن مينتل، لبيه٢ لاڬي جک مريک مڠحياتي باچاءن ايت. اڤابيلا برتوبة، ريسڤوندن توروت مڠاول ڤراساءن دان فيكيرن مريک، سكالي ڬوس منچاتتكن باچاءن GSR يڠ لبيه تيڠڬي. باچاءن GSR منونجوقكن ڤروبهن مينتل كأره لبيه اوڤتيميستيک اڤابيلا ريسڤوندن ملاكوكن توبة دان مندڠر باچاءن ايات سوچي.

اوليه ايت، ددهكن ‘موزيک’ القرءان اين سأول موڠكين كڤد انق٢. موزيک دكتاهوءي ممڤوڽاءي كسن ڤوسيتيف كڤد داي ايڠتن دان ستروسڽ كأوڤاياءن اونتوق بلاجر كران ايڠتن (ميموري) اداله اساس ڤمبلاجرن.
مک تيدق حيرانله اڤابيلا ڤارا ڤڽليديق دري إيران مڠشوركن اڬر ڤوست اكادميک دان سكوله مڠڬوناكن باچاءن القرءان اونتوق مڠوكوهكن ميموري ڤلاجر سرتا منيڠكتكن ڤنچڤاين مريک.
اوجر مريک، ڤنددهن كڤد باچاءن القرءان سمات-مات سلاما 15 مينيت سهاري، تنڤا مڠڬوناكن كماهيرن دان لاتيهن لاءين، سوده مماداءي اونتوق منمبه داي ايڠتن كانق٢ اين.
درڤد سموا كاجين ايت بوليه دسيمڤولكن بهاوا دڠن هاڽ مندڠر الونن القرءان، فيكيرن منجادي تنڠ. دڠن هاڽ دڤردڠركن باچاءن القرءان يڠ دلاڬوكن، اوتق منجادي چرڬس دان سنتياس برسديا اونتوق ممبنتو ڤمبلاجرن.
دڠن هاڽ مندڠركنڽ اي منيڠكتكن داي تومڤوان دان منجادي رڠسڠن ميندا اونتوق ممبنتو مڽلسايكن سوبجيک بركاءيتن ماتماتيک. دان، دڠن مندڠركنڽ جوݢ بوليه منجادي تراڤي اونتوق ممبري كريحتن دان تيدور يڠ ڽڽق.
سدڠكن موزيک اد برباڬاي-باڬاي ڬينري اونتوق ممواتكن كڤد كڤرلوان ترتنتو سڤرتي بالادا، بلوس، ديسكو، هيڤ-هوڤ، روک، ڤوڤ روک، سلو روک، K-pop, J-pop, R&B, trot دان ايليكتروڤوڤ. اد دأنتارا موزيک ايت ددعوا اد ڤرانن كڤد اوتق دان كصيحتن ماءنسي مڠيكوت ڤنداڤت ساءينتيس بارت.
سلاما اين كيت هاڽ دهيدڠكن بهاوا موزيک morzart ايت چوكوڤ هيبت منيڠكتكن داي تومڤوان، ممبنتو دالم سواسان ڤمبلاجرن دان سباڬاي رڠسڠن اونتوق ممودهكن مڽلساءيكن مسئله ماتماتيک. Morzart جوݢ دكاتاكن سباڬاي موزيک اونتوق brain power!
ڤون بڬيتو، اڤابيلا كاجين دلاكوكن دڠن ممبنديڠكن morzart دان باچاءن القرءان، يڠ مان لبيه هيبت ترڽات القرءان جوݢ تيدق كورڠ هيبتڽ. كسن يڠ دتريما اوتق سماس دڤردڠركن مورزرت دان باچاءن القرءان اداله سام.
دالم اڤ كأداءن، القرءان ايت تتڤ يڠ ترهيبت ممنوهي سڬالا كڤرلوان ماءنسي والاوڤون دڠن هاڽ مندڠرڽ سوده ممڤو ممبريكن كسن يڠ مندالم. جادي جاڠن تيڠڬلكن القرءان!
“دان اڤابيلا القرءان دباچاكن، مک دڠرله اكن دي سرتا ديامله (دڠن سبولت-بولت ايڠتن اونتوق مندڠرڽ) سوڤاي كامو براوليه رحمة.“ (الاعراف: اية 204)


