اوليه مستيک
جک ڤرنه بركونجوڠ كسيبيريا، روسيا، چوبا ڤرهاتيكن ڬاديس-ڬاديسڽ يڠ جليتا. ڬاديس٢ سيبيريا جوݢ تركنل دڠن كچنتيقنڽ دان ڤنداي برڬاي. دكاتاكن بهاوا رهسيا كچنتيقن ڬاديس سيبيريا اين تله برمولا سجق 2,500 تاهون دهولو.
اي برداسركن ڤنموان اهلي اركيولوڬي يڠ منموءي رهسيا كچنتيقن ڤوتري سيبيريا يڠ دكاتاكن هيدوڤ ڤد زمان ترسبوت. ڤنموان ايت منونجوقكن بهاوا سجق ريبوان تاهون دهولو، وانيتا سيبيريا سوده ممنتيڠكن كچنتيقن.
رهسيا كچنتيقن ڤوتري سيبيريا اين تله دتموءي كتيک اهلي اركيولوڬي منجالنكن كاجين دڤرڬونوڠن التاي. دسيتو مريک تله منجومڤاءي سبواه ڤرقبورن مقام دراج يڠ دسلاڤوتي اءيس.
حاصيل ڤروسيس چاري ڬالي، مريک منموءي سبواه كرندا يڠ ددالمڽ ترداڤت موميا سأورڠ ڤوتري يڠ لڠكڤ برڤاكاين. موميا اين جوݢ دكنلي دڠن ڬلرن ‘سيبيريان اءيس مايدين’ اتاو ‘ڤرينسيس اوف اوكوک’.
اهلي اركيولوڬي برڤنداڤت موميا ڤوتري ايت تله منيڠڬل دنيا ڤد اوسيا 25 تاهون. ملالوءي كاجين يڠ دلاكوكن، توروت دكسن كوجودن ساتو اوكيرن تاتو ڤد بادن موميا ترسبوت. والاوڤون سوده دتيڠڬلكن سلاما بريبو-ريبو تاهون، تاتو ايت ماسيه جلس كليهتن ڤد بادنڽ.


منوروت ڤروفيسور ناتليا ڤولوسمک دري اينستيتوت اركيولوڬي اكاديمي ساءين س روسيا دان ايتنوڬرافي چاوڠن سيبيريا، برداسركن تاتو يڠ ترداڤت ڤد بادن ڤوتري ترسبوت، اي جلس منونجوقكن بهاوا سماس حيات هيدوڤڽ، بلياو ڬمر برسوليق دان مماكاي ڤرهياسن دبهاڬين كڤالا.
اين برداسركن ترداڤت ببراڤ بارڠ سوليقن دالم بيݢ كوسميتيک توروت دتموءي دالم كرندا ترسبوت. انتاراڽ اياله بروس موک يڠ دبوات درڤد بولو كودا دان جوݢ سرڤيهن ڤينسيل چلق مات. سلاءين ايت، مريک توروت منموءي سربوق ۏيۏيانيت، يڠ براصل دري مينرل بسي فوسفت يڠ بياساڽ اكن دساڤوكن ڤد واجه.
اناليسيس يڠ دبوات ڤد ڤاكاين ڤوتري ترسبوت توروت ممباوا كڤد كسيمڤولن بهاوا والاوڤون مشاركت Pazyryk تيڠڬل دسبله سلاتن سيبيريا، مريک جوݢ دداڤتي ممڤوڽاءي هوبوڠن ديڤلوماتيک دڠن چينا، اينديا، ايران دان ميديتررانيان. اين برداسركن ڤميليهن ريک بنتوق اتاو باهن٢ ڤورنا يڠ دڬوناكن اداله بربيذا-بيذا مڠيكوت بودايا دسان.

تمبه ڤروفيسور ناتليا، ڤاكاين ڤوتري ترسبوت تله دأناليسيس سچارا ترڤرينچي دان تليتي منداڤتي ڤاكاين ايت چوكوڤ اونيک. اين كران سوكر دڤرچاياءي بهاوا فيشن سأومڤام ايت بوليه وجود ڤد زمان ترسبوت.
موميا ايت مماكاي ڬاءون ڤنجڠ دڠن skirt بربولو يڠ دبوات درڤد تيݢ جالور كاءين يڠ ملينتڠ. ساءيز سكرت ترسبوت اداله 114 سينتيميتر ڤنجڠ، 90 سينتيميتر ليبر دبهاڬين اتس دان 112.5 سينتيميتر دبهاڬين باوهڽ. ستياڤ جالور ترسبوت ڤولا ممڤوڽاءي ورنا٢ يڠ بربيذا. skirt ترسبوت جوݢ توروت دهياسي دڠن جالينن بولو بيري٢.
ڤروفيسور ناتليا توروت ملاكوكن كاجين ترهادڤ ورنا٢ يڠ دڬوناكن ڤد ڤاكاين موميا ايت. اي منونجوقكن بهاوا ڤورنا يڠ دڬوناكن براصل دري تيمور ميديترانيان اتاو ايران.
ڤد بهاڬين باجوڽ ڤولا، ترداڤت كاءين سوترا دري اسسم اينديا دان اسيا تڠڬارا. اونيكڽ باجو ترسبوت، اي بوكن دريک اوليه ڤريک تمڤتن، تتاڤي مروڤاكن حاصيل چيڤتاءن ڤريک دري نڬارا چينا. اين برداسركن ريكاءن باجو ايت جلس كليهاتن مڽروڤاءي ريک بنتوق باجو دري نڬارا چينا.
براليه ڤد بهاڬين كاكي ڤولا، موميا ڤوتري ترسبوت دليهت مماكاي سڤاسڠ كاسوت بوت يڠ تيڠڬي هيڠݢ كڤارس لوتوت. اي برتوجوان منجادي ساله ساتو الت ڤرليندوڠن درڤد چواچ سجوق. اين كران ڤد زمان ايت، سوهو دڤرڬونوڠن ترسبوت ڤرنه منچچه سهيڠݢ كنيڬاتيف 35 درجه سلسيوس.
جک دليهت كڤد ڤرسكيترن دسيتو، ڤاكاين يڠ بركاءين نيڤيس سڤاتوتڽ ساڠت تيدق سسواي دڬوناكن كتيک ايت. نامون، جک دليهت ڤد سمڤل موميا اين، كيت بوليه مڠندايكن بهاوا قوم وانيتا Pazyryk اين لبيه ممنتيڠكن كچنتيقن بربنديڠ كڤرلوان كتيک ايت.
جلس ڤروفيسور ناتليا، ڤوتري ايت جوݢ براد دالم كأداءن تيدق ممڤوڽاءي رمبوت لڠسوڠ. اي موڠكين دڤڠاروهي فكتور بهاوا ڤد زمان ترسبوت، سوده منجادي ساتو بوداي باڬي ڬولوڠن وانيتا اونتوق منچوكور بوتق رمبوت مريک.
كمودين، كڤالا بوتق ايت اكن دتوتوڤي دڠن سجنيس توڤي. مناريقڽ توڤي ترسبوت دهياسي دڠن رمبوت ڤلسو يڠ ڤنجڠ دان بولو حيوان. بولو اين مروڤاكن ساتو سيمبول دري ڤوهون كهيدوڤن يڠ مروڤاكن انتارا كڤرچاياءن مشاركت دسيبيريا.
ڤاليڠ مڠجوتكن، رمبوت ڤلسو ترسبوت لڠسوڠ تيدق موسنه والاوڤون سوده برابد-ابد لاماڽ. رمبوت ڤلسو يڠ دعبارتكن سڤرتي سبواه مهكوتا ايت براوكورن 68،65 سينتيميتر ڤنجڠ. اي دڤربوات درڤد كاءين بولو حيوان يڠ برورنا هيتم دڠن دلتقكن كايو ددالمڽ اونتوق ممبنتو اي برديري تڬق.




