اوليه عزرين واحيد
سسوڠڬوهڽ ابليس دان شيطان موسوه ڽات ماءنسي يڠ سنتياس برعزم دان براوسها سوڤاي ماءنسي منوروت سڬالا كهندقڽ دان مڠڬڠڬو سرتا مڠڬودا دڠن ڤلباڬاي چارا اونتوق مڽستكن ماءنسي. سباڬاي سأورڠ يڠ برايمان هندقله كيت سنتياس براوسها دان برهاتي-هاتي اڬر تيدق ترڤداي دڠن تيڤو هيله دان ڬوداءن ابليس دان شيطان.
اصلڽ ابليس اداله دري ڬولوڠن ملائكة يڠ دناماكن الجين (جين) يڠ دجاديكن دري اڤي يڠ ساڠت ڤانس دان مروڤاكن ملائكة يڠ ڤاليڠ ڤاتوه، طاعة دان راجين دان باڽق علمو سرتا بركواس دأنتارا لاڠيت دان بومي. دسببكن كلبيهن دان كدودوقن يڠ سبڬيتو موليا مڽببكنڽ منجادي سومبوڠ سرتا ايڠكر دڠن ڤرينته الله.
اين دسببكن اوليه ڤريستيوا دمان الله تله ممرينتهكن ابليس سوڤاي توندوق دان سجود كڤد كجادين الله ياءيت ادم. نامون، دسببكن سيكڤ سومبوڠ، ابليس اڠڬن سجود لالو دلعنة اوليه الله دان دحكوم كافير. دسببكن ايت، ابليس تله برسومڤه دهادڤن الله اونتوق براوسها مڠهالڠ ماءنسي درڤد برايمان دان ملقساناكن سڬالا ڤرينته الله دان اكن مڽستكن ماءنسي سهيڠݢ كهاري قيامة.
بڬيتوله سديكيت ڬامبرن بركناءن ابليس دان شيطان. ماله دالم القرءان سنديري الله تله ممبري ڤرايڠتن سباڬايمان فرمانڽ سورة فاطر: ايات 6 يڠ برمقصود:
“سسوڠڬوهڽ شيطان ايت موسوه باڬي كامو، مک اڠڬڤله اي موسوه، كران سسوڠڬوهڽ شيطان ايت هاڽ مڠاجق ڬولوڠنڽ سوڤاي منجادي ڤڠهوني اڤي يڠ مڽالا.“
سريڠ كيت دڬامبركن تنتڠ سيكڤ دان ڤراڠاي ابليس، شيطان دان جين تتاڤي باڬايماناكه روڤا بنتوقڽ، اداكه بوليه دليهت اوليه مات ظاهير ماءنسي؟
منوروت عبدالرشيد احمد، ڤڠعمل ڤراوبتن اسلام دري ڤرساتوان كباجيقن دان ڤڠوبتن اسلام مليسيا (دارالشفاء) سموا مخلوق هالوس سڤرتي شيطان دان جين تيدق داڤت دليهت اوليه مات كاسر ماءنسي دسببكن عنصور اصل كجادينڽ دري اڤي. بربيذا ماءنسي يڠ دجاديكن دري عنصور تانه.
مريک هيدوڤ دعالم يڠ بربيذا دان تيدق داڤت دسنتوه دڠن تاڠن. نامون، شيطان دان جين بوليه مليهت ماءنسي. اين مروڤاكن ساتو رحمة دري الله. سأندايڽ الله ممڤرليهتكن جاسد شيطان دان جين، اكن مڠعقيبتكن ماءنسي منجادي لمه دان تاكوت دڠن روڤا بنتوقڽ يڠ ترلالو جاءوه بربيذا بربنديڠ دڠن جاسد ماءنسي. دالم سورة الاعراف: ايات 27 الله برفرمان، يڠ مقصودڽ:
“هاي انق ادم، جاڠنله سكالي-كالي كامو دتيڤو اوليه شيطان سباڬايمان دي تله مڠلواركن ايبو باڤ كامو دري شرݢ. دي تله منڠڬلكن دري مريک بردوا ڤاكاين اونتوق ممڤرليهتكن كڤد كدواڽ عورتڽ. سسوڠڬوهڽ اي دان ڤڠيكوت-ڤڠيكوتڽ مليهت كامو دري ساتو تمڤت يڠ كامو تيدق بوليه مليهت مريک. سسوڠڬوهڽ كامي تله منجاديكن شيطان٢ ايت ڤميمڤين باڬي مريک يڠ تيدق برايمان.“
جين براوبه بنتوق
مخلوق هالوس سڤرتي شيطان دان جين تربنتوق دري ذات هالوس (اثير) يڠ تيدق اد هالڠن باڬي ذات ايت مڽروڤاءي سسواتو يڠ دكهندقي.
منوروت امام الشافعي، بارڠسياڤا يڠ مڠاكو مليهت شيطان اتاو جين، مک دتولق ڤڠاكوان مريک كچوالي ڤارا رسول دان نبي. روڤا بنتوق شيطان دان جين يڠ سبنر تيدق بوليه دليهت اوليه مات كاسر ماءنسي كچوالي سكيراڽ شيطان دان جين براوبه بنتوق مڽروڤاءي مأنسي، بيناتڠ دان سباڬايڽ.
دالم ساتو روايت، الله ڤرنه ممرينتهكن ابليس برجومڤا رسول الله اونتوق ممبريتاهو سڬالا تيڤو داي دان رهسياڽ. لالو ابليس مڽامر سباڬاي سأورڠ توا دري ناجد يڠ بوتا سبله ماتاڽ. بڬيتو جوݢ دالم ڤڤرڠن بدر، شيطان تله مڽامر سباڬاي صحابة نبي، شركه بن مالک دان چوبا ملمهكن تنترا اسلام دڠن مڠاتاكن مريک تيدق اكن ممنڠي ڤڤرڠن دڠن ڤيهق تنترا مشركين. باڬايماناڤون شيطان يڠ مڽروڤاءي صحابة ايت لاري برتمڤيارن اڤابيلا ترليهت ملائكة.
مسكيڤون بڬيتو شيطان تيدق براوڤاي اونتوق براوبه مڽروڤاءي رسول الله صلى الله عليه وسلم باءيق جاسد اتاو ڤون سوارا كران دتڬه اوليه الله سباڬايمان حديث يڠ دروايتكن اوليه امام بخاري،
“سياڤا يڠ مليهتكو دالم ميمڤي، مک بلياو اكن مليهتكو سچارا ياقوظه (دالم كأداءن سدر) دان شيطان ايت تيدق مڽروڤاءي اكو،“
امام الطبرانى دالم ساتو رواية حديث كاتاڽ، نبي صلى الله عليه وسلم برسبدا،
“جين ايت اد تيݢ ڬولوڠن، ساتو ڬولوڠن جنيس برسايڤ دان بوليه تربڠ كأڠكاس، ساتو ڬولوڠن جنيس منجالر سڤرتي اولر دان ساتو ڬولوڠن لاڬي جنيس برڤينده رنده دان برتمڤت.“
منوروت عبدالرشيد لاڬي، ڬولوڠن يڠ برڤينده رنده دان برتمڤت اينيله يڠ سريڠ مڠڬڠڬو دان مماسوقي توبوه بادن ماءنسي. مريک بوليه ماسوق منمبوسي سسواتو دان كلوار دري مان٢ بهاڬين تنڤا سكتن. مريک مماسوقي توبوه بادن ماءنسي ملالوءي روڠݢ يڠ تربوک دان برڬرق دالم بادن ماءنسي ملالوءي سالورن داره تروس كبهاڬين اوتق، دان كمودينڽ مرسڤ هيڠݢ كسلوروه اڠڬوتا توبوه بادن ماءنسي.
دسببكن ايت اد كتيک كيت اكن براس ساكيت سمنتارا دبهاڬين كڤالا، سندي٢ اتاو اڠڬوتا٢ ترتنتو ڤد توبوه بادن سچارا تيبا٢. تمڤت اوتاماڽ اداله دهاتي. اوليه ايت، كيت دسارنكن سوڤاي برذيكير دان سنتياس مڠيڠاتي الله باڬي مڠهيندري ڬڠڬوان شيطان دان جين دري مرسڤ كبهاڬين توبوه بادن كيت. والله اعلم

