OLEH: TAN SRI DZULKIFLI AHMAD
DALAM siasatan jenayah komersial, rasuah dan penggubahan wang haram, kita sering melihat tajuk utama seperti: “berjuta atau berbilion aset dirampas” atau “ratusan akaun dibekukan.”
Sekilas pandang, ia kelihatan seperti satu kejayaan besar. Namun hakikatnya — kejayaan sesuatu siasatan tidak boleh diukur dengan jumlah aset yang dirampas.
Ukuran sebenar ialah berapa banyak yang akhirnya dilucut hak oleh mahkamah.
Rampasan menghasilkan tajuk berita yang sensasi. Pelucuthakan pula membuktikan kes di sisi undang-undang dan membawa keadilan sebenar.
Rampasan / Pembekuan
Langkah sementara: Aset hanya disekat supaya tidak boleh dipindah, dijual atau disorok sepanjang siasatan.
Hak milik kekal: Individu atau syarikat masih pemilik sah. Kerajaan hanya menyekat penggunaannya.
Berdasarkan syak wasangka atau kepercayaan munasabah, bukan bukti: Rampasan boleh berlaku pada peringkat awal, walaupun sebelum pertuduhan difailkan.
Kesan: Mengganggu operasi perniagaan atau kehidupan individu, tetapi tidak bermakna kehilangan hak milik.
“Anda masih pemilik, tetapi anda tidak boleh menyentuhnya.”
Pelucuthakan / Forfeiture
Muktamad dan kekal: Hak milik aset dilucutkan dan berpindah kepada kerajaan.
Hanya melalui mahkamah: Hakim mesti berpuas hati bahawa aset tersebut adalah hasil daripada aktiviti haram.
Kesan: Pemilik asal kehilangan aset itu untuk selama-lamanya; ia menjadi harta negara.
“Ia bukan lagi milik anda. Kini ia milik kerajaan.”
Mengukur Kejayaan Siasatan: Pelucuthakan, Bukan Rampasan
Dalam membanteras jenayah komersial, rasuah dan penggubahan wang haram:
Rampasan tanpa pelucuthakan bermakna penyiasat gagal membuktikan kes di mahkamah.
Pelucuthakan pula membuktikan kerajaan berjaya menegakkan haknya secara sah dan menafikan penjenayah daripada terus menikmati hasil haram.
Itulah sebabnya ukuran sebenar kejayaan bukan pada nilai rampasan, tetapi pada jumlah pelucuthakan yang diperintahkan mahkamah.
Jika tidak, kita hanya mengelirukan masyarakat dengan gangguan sementara, bukan akauntabiliti sebenar.
Baca artikel lain: SPRM reman 10 individu termasuk pegawai kanan ATM disyaki terbabit kegiatan menyeludup
Mengapa Ini Penting
Sebagai masyarakat yang berdepan dengan jenayah komersial, rasuah dan penggubahan wang haram:
Kita tidak boleh mudah terpesona dengan pengumuman “rekod rampasan.”
Kita mesti bertanya: “Berapa banyak akhirnya dilucut hak?”
Hanya pelucuthakan menjamin bahawa hasil haram tidak kembali ke tangan penjenayah, dan keadilan benar-benar ditegakkan.
Kejayaan siasatan mesti diukur dengan perlucuthakan, bukan rampasan.
Kesimpulan
Dalam siasatan jenayah komersial, rasuah dan penggubahan wang haram, rampasan hanyalah langkah awal dalam proses siasatan.
Ia menghalang aset daripada dipindah atau disembunyikan — tetapi ia bukan bukti kesalahan.
Pelucuthakan ialah penamat sebenar yang menjadi kayu ukur kejayaan sesuatu siasatan.
Ia memerlukan pengesahan kehakiman bahawa aset adalah hasil jenayah, dan memastikan ia kekal diambil alih oleh negara.
Rampasan mungkin mencetuskan heboh di media. Tetapi pelucuthakanlah yang membuktikan kes, membawa keadilan, akauntabiliti dan mengembalikan hak sebenar kepada masyarakat.
Penulis adalah bekas Ketua Pesuruhjaya SPRM dan bekas Timbalan Pendakwa Raya
Jadikan UtusanTV ‘shortcut’ muka depan telefon anda!
Ikuti langkah ini:
Langkah 1: Layari utusantv.com
Langkah 2: Klik pada logo UtusanTV di bahagian atas skrin
Langkah 3: Klik pada 3 titik di penjuru atas kanan (atau penjuru bawah kanan) telefon anda
Langkah 4: Klik ‘Add to Homescreen’
Jangan lupa ikuti akaun media sosial kami di TikTok, Facebook, Twitter, Instagram & Telegram